ఉత్పశ్యామి త్వయి తటగతే
శ్లోకః
ఉత్పశ్యామి త్వయి తటగతే స్నిగ్ధభిన్నాఞ్జనాభే
సద్యః కృత్తద్విరదదశనచ్ఛేదగౌరస్య తస్య ।
శోభామద్రేః స్తిమితనయనప్రేక్షణీయాం భవిత్రీమ్
అంసన్యస్తే సతి హలభృతో మేచకే వాససీవ ॥1.62॥
పదవిభాగః
ఉత్పశ్యామి త్వయి తట-గతే స్నిగ్ధ-భిన్న-అఞ్జన-ఆభే సద్యః కృత్త-ద్విరద-దశనః-ఛేద-గౌరస్య తస్య । శోభామ్
అద్రేః స్తిమిత-నయన-ప్రేక్షణీయాం
భవిత్రీమ్ అంసన్యస్తే సతి హల-భృతః మేచకే వాససి ఇవ ॥
అన్వయః
స్నిగ్ధభిన్నాఞ్జనాభే త్వయి తటగతే సతి సద్యః కృత్తద్విరదదశనచ్ఛేదగౌరస్య తస్య
అద్రేః శోభామ్ హలభృతః అంసన్యస్తే మేచకే వాససి సతి (శోభామ్)
ఇవ స్తిమితనయనప్రేక్షణీయాం భవిత్రీమ్ ఉత్పశ్యామి ॥1.62॥
ప్రతిపదార్థః
స్నిగ్ధభిన్నాఞ్జనాభే త్వయి తటగతే సతి = మెత్తగా నూరిన కాటుక కాంతి
గల నీవు ఆ కొండ చరియను సమీపించినప్పుడు
సద్యః కృత్తద్విరదదశనచ్ఛేదగౌరస్య తస్య అద్రేః = అప్పుడే ఖండించబడిన
ఏనుగు దంతము వలె తెల్లగా ఉన్న కొండ యొక్క
శోభామ్ = సొగసును
హలభృతః = హలనును ధరించిన బలరాముడి యొక్క
అంసన్యస్తే మేచకే వాససి సతి = భుజములపై ఉంచిన నల్లని బట్టలో ఉన్న
(శోభామ్) ఇవ = అందమును
వలె
స్తిమితనయనప్రేక్షణీయాం భవిత్రీమ్ = రెప్ప వేయని కన్నులతో
చూడదగినదిగా కానున్న దానిని
ఉత్పశ్యామి = ఊహిస్తాను
తాత్పర్యమ్
“మెత్తగా నూరిన కాటుక రంగులో ఉన్న నీవు,
ఆ కొండ చరియను సమీపించినప్పుడు, అప్పుడే కోసిన
ఏనుగు దంతము వలె తెల్లగా ఉన్న ఆ కొండ యొక్క సొగసు – నల్లని ఉత్తరీయాన్ని
ధరించిన బలరాముడి సొగసు వలె – రెప్పపాటు లేకుండా చూడదగ్గదిగా
ఉంటుంది అని ఊహిస్తున్నాను.”
Comments
Post a Comment