శబ్దాయన్తే మధురమనిలైః


శ్లోకః
శబ్దాయన్తే మధురమనిలైః కీచకాః పూర్యమాణాః
సంసక్తాభిస్త్రిపురవిజయో గీయతే కిన్నరీభిః ।
నిర్హ్రాదస్తే మురజ ఇవ చేత్ కన్దరేషు ధ్వనిః స్యాత్
సంగీతార్థో నను పశుపతేస్తత్ర భావీ సమగ్రః 1.59

పదవిభాగః
శబ్దాయన్తే మధురమ్ అనిలైః కీచకాః పూర్యమాణాః సంసక్తాభిః త్రిపుర-విజయః గీయతే కిన్నరీభిః । నిర్హ్రాదః తే మురజ ఇవ చేత్ కన్దరేషు ధ్వనిః స్యాత్ సంగీత-అర్థః నను పశుపతేః తత్ర భావీ సమగ్రః

అన్వయః
తత్ర అనిలైః పూర్యమాణాః కీచకాః మధురమ్ శబ్దాయన్తే, సంసక్తాభిః కిన్నరీభిః త్రిపురవిజయః గీయతే కన్దరేషు తే నిర్హ్రాదః మురజ ఇవ ధ్వనిః స్యాత్ చేత్ పశుపతేః సమగ్రః సంగీతార్థః భావీ నను

ప్రతిపదార్థః
తత్ర = అక్కడ
అనిలైః = గాలులతో
పూర్యమాణాః కీచకాః = పూరింపబడిన వెదురు చెట్లు
మధురమ్ శబ్దాయన్తే = శ్రావ్యమైన శబ్దాలను చేస్తుంటాయి
సంసక్తాభిః కిన్నరీభిః = (దాని యందు) ఆసక్తి కలిగిన కిన్నర స్త్రీల చేత
త్రిపురవిజయః = త్రిపురవిజయము
గీయతే = పాడబడుతుంది
కన్దరేషు = గుహలలో
తే = నీ యొక్క
నిర్హ్రాదః = ఉరుము చప్పుడు
మురజ ఇవ ధ్వనిః = మద్దెల వంటి చప్పుడువలె
స్యాత్ చేత్ = ఉన్నట్లయితే
పశుపతేః = శివుడికి
సంగీతార్థః = సంగీతపు సామగ్రి
సమగ్రః = సంపూర్ణము
భావీ నను = అవుతుంది కదా

తాత్పర్యమ్
వెదుళ్ళలో నిండిన గాలి మధురమైన శబ్దాలను చేస్తూ ఉంటుంది. వేణునాదముపై మక్కువ చూపే కిన్నెర స్త్రీలు మహాశివుడి త్రిపురవిజయమును గురించి పాడుతూ ఉంటారు. ఆ కొండ గుహలలో ప్రతిధ్వనిస్తూ మద్దెల చప్పుడు వలె నీ ఉరుము చప్పుడు జత అయినప్పుడు ఆ పశుపతికి వలసిన సంగీతపు సరంజామాలో వెలితి తొలగిపోతుంది.”

Comments

Popular posts from this blog

త్వయ్యాయత్తం కృషిఫలమితి

తాముత్తీర్య వ్రజ

తం చేద్ వాయౌ సరతి...