తస్య స్థిత్వా కథమపి పురః
శ్లోకః
తస్య స్థిత్వా కథమపి పురః కౌతుకాధానహేతో-
రన్తర్బాష్పశ్చిరమనుచరో రాజరాజస్య దధ్యౌ ।
మేఘాలోకే భవతి సుఖినోఽప్యన్యథావృత్తి చేతః
కణ్ఠాశ్లేషప్రణయిని జనే కిం పునర్దూరసంస్థే ॥1.3॥
పదవిభాగః
తస్య స్థిత్వా కథమ్ అపి పురః కౌతుక-ఆధాన హేతోః అన్తర్బాష్పః చిరమ్ అనుచరః రాజరాజస్య దధ్య మేఘ-ఆలోకే భవతి సుఖినః అపి అన్యథా-వృత్తి చేతః కణ్ఠ-ఆశ్లేష-ప్రణయిని జనే కిం పునః దూర-సంస్థే ॥
అన్వయః
రాజరాజస్య అనుచరః అన్తర్బాష్పః కౌతుకాధాన హేతోః తస్య పురః స్థిత్వా కథమ్ అపి చిరమ్ దధ్యౌ. మేఘాలోకే (సతః) సుఖినః చేతః అపి అన్యథావృత్తి భవతి, కణ్ఠాశ్లేషప్రణయిని జనే దూరసంస్థే (సతి) కిం పునః ॥
ప్రతిపదార్థః
రాజరాజస్య = కుబేరుడి యొక్క
అనుచరః = అనుచరుడు
అన్తర్బాష్పః (సన్) = కన్నీటిని లోపలే ఉంచుకున్నవాడు (అయి)
కౌతుకాధాన హేతోః తస్య = కుతూహలమునకు కారణమైన ఆ మేఘము యొక్క
పురః = ఎదుట
కథమ్ అపి = ఏదో ఒక విధంగా
స్థిత్వా = నిలిచి
చిరమ్ = చాలా సేపు
దధ్యౌ = దుఃఖించాడు
మేఘాలోకే = మేఘమును చూసినప్పుడు
సుఖినః చేతః అపి = సుఖముగా ఉన్నవారి చిత్తము కూడా
అన్యథావృత్తి భవతి = కలత చెందుతుంది
కంఠాశ్లేషప్రణయిని జనే దూరసంస్థే (సతి) = కగలించుకోదగిన ప్రియురాలు దూరంగా ఉన్నప్పుడు
కిం పునః? =మళ్ళీ ఎందుకు (వేరే చెప్పాలా)?
తాత్పర్యమ్
ప్రణయభావనలను
పురిగొల్పే
ఆ మేఘం ముందు నిలబడి ప్రయత్నపూర్వకంగా తన కన్నీళ్ళను దిగమింగుకొని చాలాసేపు చింతించాడు, కుబేరుడి అనుచరుడైన ఆ యక్షుడు. మేఘాలను చూసినప్పుడు సుఖంగా ఉన్నవారికి సైతం కలవరపాటు కలుగుతుంది. కౌగిలించుకోదగిన ప్రేయసికి దూరంగా ఉన్నవారి సంగతి వేరే చెప్పాలా?
Comments
Post a Comment