కర్తుం యచ్చ ప్రభవతి
శ్లోకః
కర్తుం యచ్చ ప్రభవతి మహీముచ్ఛిలీన్ధ్రామవన్ధ్యామ్
తచ్ఛ్రుత్వా తే శ్రవణసుభగం గర్జితం మానసోత్కాః ।
ఆకైలాసాద్ బిసకిసలయచ్ఛేదపాథేయవన్తః
సమ్పత్స్యన్తే నభసి భవతో రాజహంసాః సహాయాః॥1.11॥
పదవిభాగః
కర్తుం యత్ చ ప్రభవతి మహీమ్ ఉత్-శిలీన్ధ్రామ్ అవన్ధ్యామ్
తత్ శ్రుత్వా తే శ్రవణసుభగం గర్జితం మానసోత్కాః ।
ఆ కైలాసాత్ బిస-కిసలయః-ఛేద-పాథేయవన్తః సమ్పత్స్యన్తే నభసి భవతః రాజహంసాః సహాయాః ॥
అన్వయః
యత్ మహీమ్ ఉచ్ఛిలీన్ధ్రామ్ అవన్ధ్యామ్ చ కర్తుం ప్రభవతి తత్ తే శ్రవణసుభగం
గర్జితం శ్రుత్వా మానసోత్కాః రాజహంసాః
బిసకిసలయచ్ఛేదపాథేయవన్తః ఆకైలాసాద్ నభసి భవతః సహాయాః సమ్పత్స్యన్తే ॥
ప్రతిపదార్థః
యత్ = ఏది
మహీమ్ = భూమిని
ఉచ్ఛిలీన్ధ్రామ్ = మొలచిన పుట్టగొడుగులను కలిగినదానిగా
అవన్ధ్యామ్ చ = మరియు సంతానవతిగా
కర్తుం = చేయుటకు
ప్రభవతి = పుట్టునో
తత్ = ఆ
తే = నీ
శ్రవణసుభగం గర్జితం = చెవికింపైన ఉరుమును
శ్రుత్వా = విని
మానసోత్కాః రాజహంసాః = మానససరోవరమునకు పోవాలని ఆరాటపడుతున్న రాజహంసలు
బిసకిసలయచ్ఛేదపాథేయవన్తః (సన్తః) = తామరతూడు
ముక్కలను దారి బత్తెముగా స్వీకరించినవి (అయి)
ఆకైలాసాద్ = కైలాసపర్వతము వరకు
నభసి = ఆకాశములో
భవతః సహాయాః= నీ సహప్రయాణీకులు
సమ్పత్స్యన్తే = కానున్నాయి
తాత్పర్యమ్
“పుట్టగొడుగులను మొలిపించి భూమిని సంతానవతిగా చేయగల నీ ఉరుము చప్పుడును చెవులవిందుగా విన్న రాజహంసలు మానససరోవరమునకు వెళ్లవలెనన్న ఆతురతతో లేత తామరతూడు ముక్కలను దారిబత్తెముగా చేసుకొని కైలాసశిఖరము వరకు నీకు తోడుగా ప్రయాణించనున్నాయి.”
Comments
Post a Comment