మార్గం తావచ్ఛృణు
శ్లోకః
మార్గం తావచ్ఛృణు కథయతస్త్వత్ప్రయాణానురూపమ్
సన్దేశం మే తదను జలద శ్రోష్యసి శ్రోత్రపేయమ్ ।
ఖిన్నః ఖిన్నః శిఖరిషు పదం న్యస్య గన్తాసి యత్ర
క్షీణః క్షీణః పరిలఘు పయః స్రోతసాం చోపభుజ్య ॥1.13॥
పదవిభాగః
మార్గం తావత్ శ్రుణు కథయతః త్వత్-ప్రయాణ-అనురూపం సందేశం మే తదను జలద శ్రోష్యసి శ్రోత్రపేయమ్ । ఖిన్నః
ఖిన్నః శిఖరిషు పదం న్యస్య గన్తాసి యత్ర, క్షీణః క్షీణః పరిలఘు పయః
స్రోతసాం చ ఉపభుజ్య ॥
అన్వయః
జలద, కథయతః (మే) త్వత్-ప్రయాణానురూపం మార్గం తావత్ శ్రుణు యత్ర ఖిన్నః ఖిన్నః (సన్) శిఖరిషు పదం న్యస్య క్షీణః క్షీణః (సన్) స్రోతసాం పరిలఘు పయః చ ఉపభుజ్య గన్తాసి । తదను శ్రోత్రపేయమ్ మే సందేశం శ్రోష్యసి ॥
ప్రతిపదార్థః
జలద = ఓ జలదా
తావత్ = ఇప్పుడు
కథయతః మే = చెప్పుచున్న నా నుంచి
త్వత్-ప్రయాణానురూపం మార్గం = నీ ప్రయాణానికి అనువైన
మార్గమును
శ్రుణు = వినుము
యత్ర = ఎక్కడైతే
ఖిన్నః ఖిన్నః (సన్) = అలిసిపోయినవాడవై
శిఖరిషు = శిఖరములపై
పదం న్యస్య = పాదమును మోపి
క్షీణః క్షీణః (సన్)= బలము క్షీణించిన
వాడవై
స్రోతసాం = నదుల/ప్రవాహముల
పరిలఘు పయః చ = కొద్దిపాటి నీటిని
ఉపభుజ్య = త్రాగి
గన్తాసి = వెళ్ళనున్నావో
తదను = ఆ తరువాత
శ్రోత్రపేయమ్ మే సందేశం = చెవులతో త్రాగదగ్గది
అయిన నా సందేశమును
శ్రోష్యసి = విననున్నావు
తాత్పర్యమ్
“ఓ మేఘుడా, అలసిన వేళలలో కొండ కొమ్ములపై కాలూనుతూ,
సన్నబడినప్పుడు నదీజలాలను త్రాగుతూ నీవు ప్రయాణింపబోవనున్న మార్గపు వివరాలను
వినుము. అటుపై చెవులకింపు అయిన నా సందేశాన్ని విందువు గానీ.”
Comments
Post a Comment